Poezi nga Frederik Rreshpja-2
***
Kur ishim të vegjël
i shkruanim njëri-tjetrit nëpër avionë prej letre.
Tani avionët janë prej duralumini,
po të tërë janë bosh.
Je ftohur nga drurët, metalet dhe retë,
lartësive të mëdha.
Këto shpikje na ndanë;
Ishim aq mirë kur qemë të vegjël,
nuk na duheshin hapësirat dhe largësitë.
Bëje një letër, po jo prej duralumini:
Kam nevojë për ty, jo për metalet.
Ushtari i vjetër
Pash fëmijët në rrugë. Të qeshur,
të bukur dhe delikatë si vazot e çmuara,
ku nënat fshehin ëndrrat e tyre.
Më panë dhe u trishtuan. E kuptuan,
që unë nuk kam qenë kurrë fëmijë…
Pasqyrim
Çdo pasqyrë e ka një statujë timen brenda.
Statujat fshihen pas amalgamës.
Ne fshihemi pas statujave.
Natë
Flenë fluturimet mbi drurë
flenë rrufetë në thellësi të reve;
Fusha ul supin te era.
Gjithkush e ka një dhembje ku të mbështesë kryet.
Gjithkush e ka një mall që vizatohet si vinjete
mbi gjumin e botës.
Por vjen ti dhe më zgjon te supi
çdo natë me rrëmbim.
Ah, s’e dija që gishtat e kujtimit
mund të shndërroheshin kështu, në thikë…
Caku
Të vdekurve u veshin këpucë të reja,
se duhet të shkelin në udhë pa krye,
mirazh shkretëtire në rendje pa fund,
pa semaforë e vija të bardha e shtylla,
pa policë trafiku e manekinë mode,
pa kalimtarë në sens të kundërt si duna,
për gjetjen e orës, adresës së saktë.
Mbi kalldrëme shtruar me gurë sizifi
trokasin shojet e ngrëna si patkoj kuajsh,
ciasin gomat si në përplasje veturash,
thyhet njëqind copash pasqyra e lustrës.
O sa këpucë të reja u shitën sivjet!
Ata shqiptojnë një fjalë ndërkombëtare,
non stop-in rraskapitës me theks modern,
në maloren si thikë, pa ndalesa biblike,
pa pemë, pa zogj lajmëtarë si dekor.
Poshtë lart majtas djathtas para mbrapa - qiell,
me engjëj merramendës, me djaj rrëshqitës,
sipas rregullave të qarkullimit të Dantes.
Shohin dyzimin e tyre mbi pluhur këpucësh
që tingëllojnë si një kor antik në boshllëk,
gjersa lëkura çahet, këmba rri zbathur.
I largët është caku të mbërrihet tek Zoti,
me labirinthin e shpresës vetvetiu hapur.
Go Germany…
Gjermaninë mund ta duash ose ta urresh për vdekje.
Rrugë të mesme s’ka.
Si ata njerëzit me personalitet të fortë e me tipare të mprehta, të gdhendura mirë, që ngjallin reaksione të forta e që ndonjëherë të çmendin prej zemërimit kur nuk bien dakort me ty, por që po të gërmosh thellë-thellë brenda vetes, zbulon se i admiron fshehtaz për mënyrën dinjitoze se si shfaqen.
Ndeshjen e kaluar me Anglinë, me zuri syri disa tifozë anglezë që kishin veshur kapota naziskinësh, kishin vënë mustaqe nën hundë, (këto të prera shkurt, stil Hitlerian), e që shihnin si idhnakë me bisht të syrit, tifozët gjermanë përbri tyre, që me të drejtë gëzonin gëlueshëm për golat e njëpasnjëshëm që elektrizuan madje edhe komentatorët shqiptarë, të cilët, dukej haptaz që komentonin kundër Gjermanisë.
E megjithatë, megjithë ironinë elegante që tipizon thuajse gjithmonë anglezët, ata nuk e fituan dot ndeshjen.
Lojtarët gjermanë nuk u turbulluan e nuk u ndjenë dhe aq të prekur në sedër për aluzionin provokativ, kjo për shkak edhe të faktit që ekipi gjerman tashmë është një ekip globalist, mikpritës dhe i hapur ndaj etnive dhe kulturave të ndryshme.
Gjermania nuk kërkon më të sundojë botën… me përjashtim të Botërorit… atë po që po e sundon mençurisht…
Por më duhet të ndalem pakëz te ironia e anglezëve…
Duket se u ka mbetur në vend ai sahati i tyre, i gërmuqur, Curchillian… në vend numëro, qysh nga koha e Luftes së Dyte Botërore.
Ata nuk bëjnë më as para, as mbrapa. Thua se Historia gjermane ka vetem një faqe… për të cilën, sidoqoftë është kërkuar falje.
Por siç edhe është thënë tek një skenë e filmit: “Love Actually”, Gjermania vërtet ka një faqe të errët ne histori ( te cilën e pranon pa bërë ojna, spërdredhje apo pirueta), por ama është komb i madh. Gjermania është kombi i Bethoven-it, Goethe-s, Kafka-s, këmba e djathtë Beckenbauer-it, këmba e majtë e Beckenbauer-it, portreti si një skulpturë antike, greke, i Ballack etj, etj, etj.
Në rreshtat e mësipërm, u kujdesa të mos jepja nota melodramatike, siç u lëshua dramatikisht J-ja, a tek shkrimi i tij, i portokalltë, për Hollandën, por nëse duhet domosdoshmërisht t’i manipuloj pak lexuesit apo tifozët e lëkundur që abstenojnë për shkak se skuadra e tyre ka bërë valixhet, ja ku po e krahasoj Gjermaninë me atë femrën tejet dinjitoze e krenare, e cila të ka lënë….
Po, po, të ka lënë… por që kur ti del në darkë me shokët dhe kërkon të flasësh e të shfryhesh pafund për atë që të ka ndodhur, përpiqesh t’i mbushësh mendjen vetes që vërtet Francesca apo Maria ( nuk e mbaj mend mirë emrin) të ka lënë, por ama, ishe ti që e vendose…
Jam e sigurt që do fitojnë (gjë qe do e bëjë Maradonën të shkojë sërish te parukierja e të dekolorojë edhe ca fije të tjera floku prej dëshpërimit, pasi dihen tashmë luhatjet emocionale, gati humnerike, të personaliteti të tij), por edhe nëse gjermanët humbasin, jam e sigurt se edhe në humbje ata do të dinë të jenë dinjitozë…
Poezi nga Paul Eluard
E dashuruara
Ajo është në këmbë mbi qepallat e mia
Dhe flokët e saj në të mijtë
Ajo ka formën e duarve të mia,
Dhe ngjyrën e syve të mi,
Ajo humbet në hijen time
Si një gur mbi qiell.
Ajo i ka gjithmonë sytë të hapur
Dhe nuk më lë të fle.
Endrrat e saj në mes të ditës
Bëjnë diejt për të avulluar,
Më bëjnë të qesh, të qaj dhe të qesh,
Të flas pa patur asgjë për të thënë.
Ajo përkulet mbi mua
Ajo përkulet mbi mua
Me zemrën e pastërvitur
Që të shohë nëse e dua
Dhe humb plot besim në ëndrra
E nën retë e vockla të vetullave
Koka e saj dremit në pëllembët e mia
Ku jemi vallë tani, ku jemi?
Jemi një e tërë e pandarë
Të gjallë, të gjallë,
e gjallë, i gjallë.
Dhe koka ime rrëkëllehet në ëndrrat e saj.
Kënga e pakënaqur e bulkthave 2
“Gazeta” 10.06.2010
(Çdo përkitje me ngjarje e personazhe realë, është krejt, e parastësishme…)
Pothuajse në të gjithë territorin e prefekturës ( si rrethinë e së cilës, figuronte krenarisht ndër rregjistra edhe fshati P. ), ishin shpërndarë disa fletushka të verdha, mbi të cilat ishte skicuar me laps të ngutur, fytyra e një njeriu. Flitej nën zë për një operacion tepër delikat, nën mbikqyrjen e vetë prefektit. Ai vetë ishte marrë edhe me pajtimin e piktorit, të cilit i ishin përshkruar deri në detajet më të imëta tiparet e të shumë-kërkuarit. Piktori, i bërë ujë në djersë prej fytyrës autoritare të prefektit, e cila i rrinte vazhdimisht mbi krye, kishte skicuar disa portrete rradhazi, derisa prefektit dhe disa funksionarëve të tjerë, përgjegjës për rendin në qark, u ishte mbushur mendja për njërin prej tyre, pikërisht për një portret që piktori kishte vizatuar shkujdesur, të fundit, atherë kur dhe i kishte humbur shpresat se ata do zgjidhnin ndonjë prej tyre. Ç’është e vërteta emri i piktorit kishte qenë një tjetër engimë për banorët e fshatit P., por kjo nuk i pengonte ata të kembëngulnin me një siguri bindëse se piktori qe krejt i pa-talentuar në punën e tij ( nëse ajo mund të quhej punë - do të shtonin ata ), pasi nuk kishte si të shpjegohej ndryshe fakti që fytyra e skicuar mbi fletën e verdhë nuk u sillte banorëve asgjë në mendje. Thuhej se fytyra, sipas tyre e masakruar si mos më keq prej talentit të munguar të piktorit në fjalë, i përkiste një banditi tepër të rrrezikshem për komunitetin, kështu për një efektshmëri sa më të plotë të operacionit, instancat përgjegjëse kishin ofruar edhe një shumë të konsiderueshme të hollash për çdo banor që mund të kishte informacion për vend-ndodhjen e tij. Por sidoqoftë pretendimeve për pa-aftësinë e piktorit, banorët e fshatit P., iu përgjigjën me një përgjegjshmëri aspak të qortueshme njoftimit mbi të kërkuarin. Sepse kur binte fjala për të mirën e komunitetit, ata dinin t’i linin mënjanë vogëlsitë. Kështu ata menjëherë mobilizuan ndjeshëm vigjilencën, mprehën shikimin e dëgjimin, për të qenë sa me të efektshëm për operacionin në fjalë, në mënyrë që edhe fshati P. të kishte vendin e tij, historik, n. atë “kapje spektakolare” - ashtu siç parashikohej nga disa fallxhore me emër në P. Nuk ishte pak për ta të linin një gjurmë të atillë në histori. Para një gjurme të tillë, të hollat e vëna në dispozicion bënin përshtypje vakët Fletushkat u ngjitën në vende të dukshme e strategjike. Merret me mend se ku. Ato u ngjitën mbi pasqyrat çudibërëse. (shih:Kënga e pakënaqur e bulkthave 1). Kjo qe edhe metoda më e frytshme për t’i bërë të ditur popullatës atë që po ndodhte, sepse siç dihej, nuk kishte banor në fshatin P., që të mos kalonte të paktën një herë në ditë përpara këtyre pasqyrave çudibërëse për të marrë dozën e përditshme të autostimës që i dhurohej pakursyer, falë kreativitetit të pashembullt të kovaçit të fshatit. ( kishte disa kohë që ky i fundit kishte marrë titullin; “Kovaç i Merituar”, me një votim unanim prej; 99.99 % ). Por si për të konfirmuar edhe më shumë devotshmërinë e banorëve të fshatit P. ndaj instancave shtetërore, nuk mjaftoi vetëm ngjitja e fletushkave mbi pasqyra. Çdo mbrëmje kur banorët mblidheshin në sheshin e fshatit, me këngën e bulkthave në sfond, për të dëgjuar bëmat e supozuara të banorit të rradhës, përpara se të recitoheshin vargjet, poeti duhej të merrte në dorë fletushkën e verdhë, e të lexonte ç’thuhej aty për banditin e shumë-kërkuar, si dhe t’ua tregonte me rradhë fytyrën e skicuar atje, të gjithë banorëve të mbledhur në shesh.( Ç’ishte e vërteta, me përfshirjen e atij shërbimi ekstra, poeti kishte filluar të mendonte seriozisht për shtimin e një klauzole në kontratën e tij, të punës, rreth pagesës së orëve shtesë, të pa-parashikuara më parë nga hartuesit e kontratës ). Në gjithë atë atmosferë përndezëse, pleqtë dhe gratë e reja, të fshatit dukeshin kategoria e banorëve, më e përkushtuar ndaj njoftimit. Çdo herë që takonin ndonjë fytyrë të panjohur, ndërsa barisnin nëpër rrugicëzat e fshatit, ashtu të ngadaltë, mbështetur mbi shkop, pleqtë menjëherë nxirrnin shaminë prej xhepit e pastronin me të syzet, për të parë qartë, nëse fytyra i ngjante asaj të vizatuarës mbi fletën e verdhë. Ndërsa, sa për gratë e reja, ato seç kishin një arsye më shumë për të qetësuar ndërgjegjen, kur ngrinin sytë për të parë guximshëm, të parin, të panjohur, të pashëm e misterioz, me të cilin shkëmbeheshin nëpër rrugicëza, kur mbushnin ujë, kur qëndisnin apo thurrnin me shtiza, të ulura së bashku nëpër sofatë e përbashkët, në sokakun përpara portëve. Sigurisht kishte patur edhe ekuivokë të pa-këndshëm, të cilët ishin justifikuar, aty për aty, nga vetë banorët, si të pashmangshëm në ato rrethana… Për shembull, në ditët e para, ata, ashtu të papërvojë siç qenë, kishin denoncuar gabimisht një djalë, banor të fshatit, të cilin të gjithë e dinin se prej disa muajsh ishte duke kryer shërbimin ushtarak në një qytezë të largët. Djaloshi ishte shfaqur befas në udhëzën gjithë pluhur me flokë të shpupurisur e mjekrën një pëllëmbë. Ai ishte grindur keqaz me eprorët dhe në inat e sipër e kishte braktisur ushtrinë. Për ditë të tëra ishte endur rrugëve, gjë me të cilën shpjegohej edhe mjekra e tij, rritur frikshëm. Sikur te mos kish mjaftuar e gjithë ajo ngatëresë, menjëherë pas saj, banorët kishin denoncuar si njeri të dyshimtë e të maskuar, një murg të cilin nata e kishte zënë rastësisht në udhëzën që kalonte pranë fshatit P. Jo shumë larg fshatit gjendej një manastir i mbushur plot e përplot me murgjër fytyrë-zbehtë. Nuk dihej si, e kush, kish arritur ne përfundimin që ata ishin fytyrë-zbehtë, manastiri qe i rrethuar me mure të lartë, gjithë myshk e lule-dredhëza dhe banorët, asnjëhere nuk kishin arritur t’i shihnin fytyrën ndonjërit prej murgjve. Po ndoshta për përhapjen e atij thashethemi mbi pigmentin e lëkurës së tyre, duhej të kishin qenë shkaktare, si gjithmonë, gratë e reja, pasi ato, dhe vetëm ato, dinin të ishin të vëmendshme ndaj imtësive të tilla. Sythet e trikove apo kryqëzat ( pse jo, dhe kryqëzatat ) e qëndismave të tyre, duhej të qenë tej-mbushur me atmosferën vibruese të rrëfenjëzave të mistershme mbi jetën e murgjve. Dhe natyrisht, ishin dashur disa orë të mira në kuesturë, në mënyrë që të vërtetohej se asnjëri prej të denoncuarve nuk ishte banditi i shumë-kërkuar. Më pas kishte pasuar një qetësi e pazakontë… deri atherë kur kishte ndodhur bëma. Dhe ja ç’kishte ndodhur: Atë ditë Trembësi i Korbave, kishte shkuar në punë, si zakonisht, si çdo pasdite tjetër, të kontrollonte arat e mbjella me grurë. Korbat grumbulloheshin atje tufa - tufa, pastaj uleshin e qëmtonin mbi të mbjellat si në një gosti të bollshme. Ai vishej si dordolec, qëndronte në mes të arës, lëvizte krahët vazhdimisht dhe u fërshëllente me forcë shpendëve të largoheshin. Ky ishte profesioni i tij. Ai i trembi korbat për orë të tëra, dhe kur ata morrën arratinë, e në qiell nuk pipëtiu asgjë, u kthye të merrte rrugën për në fshat. Ndërsa çapitej i lodhur, duke gjuajtur me këpucë guriçkat e udhës, papritur buzë një kanali, sytë i zunë një trup njeriu të shtrirë përtokë. Ai iu afrua gjithë frikë. Njeriu kishte rënë përmbys. U afrua edhe më shumë, e lëvizi trupin dhe e ktheu së parthi. Kur ç’të shihte ? Fytyra e njeriut i ngjasoi shumë me fytyrën e banditit të shumë-kërkuar. Menjëherë nxorri nga xhepi fletën e verdhë dhe dyshimet e tij u vërtetuan. Ai i preku pulsin, i lëvizi kapakët e syve… Asnjë reagim… Banditi duhej të kish vdekur. Nuk kuptohej nga se. Ai u mendua për disa çaste, pastaj papritur i vendosi të vdekurit duart në fyt, e bëri një gjest sikur po e mbyste. Pastaj menjëherë u lëshua me vrap nëpër udhëzen që të çonte për në qytezë. Zemra i rrihte fort. Po bëhej protagonisti i ngjarjes më të madhe, të ndodhur ndonjëherë në fshatin P. Të gjithë i madh e i vogël, do ta merrnin vesh që ai ishte ndeshur me banditin e rrezikshëm dhe e kishte mbytur. Ekspertiza do ta vërtetonte më së miri këtë gjë, kur të gjente gjurmët e duarve të tij mbi fytin e banditit. Ndihej si në qiell të shtatë. E vetmja kauzë për të cilën kishte luftuar në gjithë jetën e tij, qe ajo e korbave, aq sa kohët e fundit, klithmat e tyre i dukeshin karshillëqe të hapura, e shume nota të çjerra, përçmimi, nuk kishte asnjë mëdyshje që i adresoheshin veshjes së tij. Por mjaft më ! Këtej e tutje pas asaj që do rrëfente në kuesturë, ai do bëhej njeriu më i rëndësishëm në qark. Vetem t’i shihje si do ta përshëndesnin njerëzit më pas, plot respekt e mirënjohje për heroizmin e tij, të pashembullt… pasaj le të guxonin ta përqeshinin ata shpendë te shëmtuar… Ai nxitoi edhe më shumë hapat. … Po atë mbasdite, e njëjta gjë ndodhi edhe me Armë-Punuesin e fshatit P. Ai kishte dale të priste një ngarkesë me materiale, e cila duhej të mbrrinte prej qytezës. Edhe ai e gjeti trupin, edhe ai nxorri fletën prej xhepit dhe vështroi ankthshëm ngjasimin. Edhe ai u mendua një hop, siç bëri Korba-Trembësi, por në dallim nga ky i fundit, Armë-Punuesi nuk i hodhi të vdekurit duart në fyt. Jo. Armë-Punuesi u largua disa hapa, hoqi armën prej krahut dhe e qëlloi të vdekurin m’u në tëmthin e majtë. Me këtë rast provoi edhe armën e tij, të re, të punuar prej tij, së fundmi. Prova doli me sukses. Arma funksionoi për mrekulli. Pastaj edhe ai, po njëlloj si Korba-Trembësi, u lëshua turrë-vrap nëpër udhëzën që të çonte për në qytezë, duke menduar lavdine e tij, të mëpastajme. Edhe pse qe prodhues armësh, kurrë ndonjëherë në jetën e tij atij nuk i ishte dhënë rasti të shkrepte ndonjërën kundër ndokujt. Ky ishte një handikap që e mundonte vazhdimisht. Ai përfytyroi se si do hynte në histori menjëherë pas rrëfimit në kuesturë. Do thoshte se e kishte parë banditin të kalonte pranë një gardhi, e kishte njohur dhe e kishte qëlluar. Kushedi, mund ta bënin edhe hero pastaj. Ai mbylli sytë nga kënaqesia, kur përfytyroi të gjitha këto. … Atë mbrëmje në kuesturë ndodhi diçka e çuditshme. Brenda disa oresh, atje u paraqitën pesë banorë prej fshatit P., të cilët pretendonin të gjithë se ishin ndeshur me banditin. Sipas dëshmive të nënpunësve, i pari kishte pretenduar se e kishte mbytur, duke u ndeshur me të, trup më trup, ndërsa të tjerët, rrëfenin se qenë ndeshur me të me armë. Madje ai që kishte mbrritur i fundit, kishte treguar edhe pulpën e plagosur, si provë për të vërtetuar ndeshjen me të. Pas këtyre rrëfimeve të çuditshme, grupi i ekspertizës u nis menjëherë në vendin e ngjarjes, e pas orësh të tëra, pune e djerse të derdhur çurk, arriti në përfundimin se askush prej pretenduesve nuk thoshte të vërtetën, pasi me ekspertizen, rezultoi se i shumë-kërkuari kishte pësuar vdekje natyrale për shkak te një infrakti, disa orë përpara se trupi të gjendej nga banorët. U lëshuan disa fletë arresti për dëshmi të rreme ndaj; Korba-Trembësit, Armë-Punuesit, e të tjerëve me rradhë, perfshi këtu edhe të plagosurin në pulpë, i cili rezultoi se qe vetë-qëlluar. ( Kësaj rradhe, për përgatitjen e fletëve të arrestit, nuk u nevojit ndihma e piktorit të pa-talentuar. ) Pas kësaj, banorët e fshatit P., të pezmatuar ekstremisht me këtë ngjarje të padenjë për imazhin e tyre, i hoqën plot zemërim fletushkat e ngjitura nëpër pasqyra. ( Natyrisht edhe bulkthat kontribuan sa mundën me këngën e tyre, të pakënaqur ) Por menjëherë e mblodhën veten shpejt, e njëzëri urdhëruan prerë poetin të stiste në vargje një ngjarje të madhe, sa më të madhe e të lavdishme të mundur, e me përmasa epike, që t’i kalonte kufijtë lokalë e kohorë njëherazi. Të paktën në atë ngjarje, atje dhe vetëm atje, ndoshta do arrinin ta mundnin të vdekurin…i cili çuditerisht kishte arritur të dilte fitimtar… me gjithë egzekutimin… Arlinda G.
Kafeja e mëngjesit
Jacques Prevert
Ai hodhi kafe
Në filxhan
Hodhi qumësht
Në filxhanin e kafesë
I hodhi sheqer
Kafes me qumësht
Me lugën e vogël
E përzjeu
E piu kafen
Dhe vuri filxhanin mbi tavolinë
Pa më folur
Ndezi një cigare
Bëri rrathë
Me atë tym
Shkundi hirin
Në taketuke
Pa më folur
Pa më shikuar
U ngrit
Vuri kapelen në kokë
Veshi xhaketën e shiut
Sepse binte shi
Dhe doli jashtë
Nëpër shi
Pa një fjalë
Pa më shikuar
Dhe unë
Futa kokën
Mes duarve
Dhe qava
Barbara
Jacques Prevert Kujtoje, BarbaraAtë ditë mbi Brest shiu binte litar
dhe ti ecje buzagaz, e lumtur
trëndafil me vesë, e qullur
nga shiu
Kujtoje, Barbara
Atë ditë mbi Brest shiu binte litar
dhe unë të takova në rrugën e Siamit
ti buzëqeshje
dhe unë buzëqeshja si ti
Kujtoje, Barbara
unë nuk të njihja
ti nuk më njihje
Kujtoje
sidoqoftë kujtoje atë ditë
mos harro
në strehën e një hajati rrinte një njeri
dhe në emer të thirri
Barbara
e ti rende drejt tij nëpër shi
e qullur, trëndafil me vesë
dhe ti iu hodhe në qafë
Kujtoje këtë, Barbara
dhe mos më ki zët që me ti po të flas
unë u flas me ti atyre që i dua
edhe kur veç njëherë i kam parë
u flas me ti gjithë atyre që duhen
edhe kur nuk i njoh fare
Kujtoje, Barbara
mos e harro, pra
atë shi të shtruar e të lumtur
mbi fytyrën tënde të lumtur
mbi atë qytet të lumtur
Mos e harro atë shi mbi det
mbi kantier
mbi anijen Uesan
Ah, Barbara
kjo luftë qe një marrëzi
ç’ndodhi me ty pra
në këtë shi
hekurri e zjarri, çeliku e gjaku
dhe ai që të shtrëngonte në krahë
me dashuri
a ka vdekur apo ende është gjallë?
Ah, Barbara
mbi Brest shiu bie litar
ashtu siç binte më parë
por s’është më ai shi e gjithçka u gremis
është një shi i pikëlluar, i përzishëm
nuk është më as stuhia
e hekurit e çelikut e gjakut
Ka vetëm re të hirta
si qen që bien shakull
si qen që zhduken
në ujin që rrjedh mbi Brest
dhe venë të treten larg
Larg, shumë larg Brestit
që është bërë gërmadhë.
Poezi Nga Frederik Rreshpja
Requiem
Noton në përrua me gjethet mbështjellë
Një ditë e vdekur vjeshte
Dhe shtergët e fundit shkuan të ngrirë
Mbi syte e verdhë në heshtje
Rrëzohet nga drurët trishtimi i borës
Lugina me hënë e lyer
Dhe drerët e erës vënë kujen në dhembje
Me brinjët prej akulli thyer
Më vdiq dhe kjo vjeshtë, më shkoi dhe kjo ditë
Qefini me gjethe tharë
O dimri i drerëve me brirët në erë
Kë vjeshtë të qaj më parë?
Druri i portës
Lulëzoi druri i portës së vjetër.
Ah, druri i vdekur çeli lule!
Ti këputi dhe me to bëj kurorë,
për mua që të prita deri në vdekje.
Pash ngjyrën e gjakut dhe… lot,
që çelën në të tëra gjërat prej druri.
E kuptova që thika e pritjes më preu në brinje,
kur çela gjethe si palmat.
Të prita, të prita…
Derisa çelën kameliet e mortjes te porta.
Ti mblidhi dhe më bëj një kurorë,
mua, që deri në vdekje të prita.
Kronikë
Një gjethe u bë zog dhe vajtoi mbi ullishte.
Nga fshati kundruall dolën pleqtë,
Rendën pas shpirtrave që silleshin në ajër
drejt Kashtës së Kumtrit
Të vrarët i rreshtuan në sheshin DEMOKRACIA
mbështjellë me çarçafët e dhëndërisë.
Por shtypi tha se zgjedhjet qenë të ndershme,
të lira dhe korrekte. Ashtu edhe TV-të
Pastaj lanë gjakun
Te ullishtja me drurët e përdredhur nga dhembja
Ah! Ullinjtë e Shqipërisë dhe paqja juaj e mallkuar.
Ku ishe ti?
Ku ishe ti kur dola i vetëm nën hënë?
Në ç’hënë barisnje vallë?
Ku ishe ti kur vizitova profilin tënd
Në xhamin e muzgut që krisi dhe u thye me trishtim?
Pastaj erdhi nata mbushur me mungesën tënde
Pastaj erdhi prap nata
dhe kështu ka për të qenë deri në ditën e fundit të netëve.
Zbrita tek kroi
duke mbajtur në duar vazon delikate të agimit
Pashë sytë e tu ruajtur në kujtesën e ujrave.
Lisi plak lëshoi përdhe kurorën e vjeshtës
Si një sovran që abdikon.
Ani, mua më zuri ky mallkim.
Po qysh bën pylli pa ty? Si del vjeshta?
A ndofta nuk do të ketë kurrë më vjeshtë?
Atëherë në emër të kujt do të bien gjethet?
Në emër të kujt do të vijnë shirat, mjegullat, ylberët?
Ah, zemra ime, eja vër dorë mbi stinët!
Ave, nëna ime!
Rri në shi. Kjo është e vetmja gjë që dua.
Ç’është ky? Pyesnin pikat e shiut mbi ballin tim
Kështu kam dëgjuar zërin e shiut
Një ditë vere rrëzë lisit plak
Te porta lënë hapur për zogjtë.
Ah, kur isha i ri dhe i bukur kujtonja
se tërë shirat e botës binin për mua
po tani që kanë kaluar kaq shumë vite
e di se s’ka asnjë kuptim që bie shi
Iku dhe nëna ime nën një shi prej mermeri
nga arkeologjia e perëndive që rrëzoheshin
Ave, nëna ime!
Vetëm tek ti kam besuar
Zot tjetër nuk kam patur kurrë. Amen!
Përgjithmonë
O ajr i mbrëmjes mbështillme, erdhi ora të vdes përsëri.
Kur të mbyllen sytë e mi, nuk do të ketë më det
Dhe varkat e lotëve kanë për të ngecur në sterë.
Shkoj dhe shirat po i lë të kyçura
Por do të kthehem përsëri në çdo stinë që të dua.
Une kam qenë trishtimi i botës.
O ajr i mbrëmjes mbështillmë, erdhi ora të vdes përsëri.
Dashuri e humbur
Dola nga guernika e kësaj nate
I vrarë egërsisht,
Kali i zi i pikëllimit
Në shtegun e vjetër më priste.
Kali i zi i pikellimit ç’më rrëzoi
Dhe rashë si në ballada;
Gdhendur në gravurat e vjetra,
Përmbys mbi shqytin e natës.
I vrarë nga një pranverë e kotë,
Braktisur nga bota e tërë,
Vetëm kali i zi i pikëllimit vjen rrotull
Dhe qan për të zotin e vjetër.
Arlekinët
Ikën arlekinët e trembur nën çatinë e përrallës
Kur putha për herë të parë.
Qau vajza e vogël; por kush e diel
Ndofta qante fëminia. Në kopsht
Nga dritarja e përrallës, arlekinët
Vështronin të trishtuar, tërë lot.
Nuk desha t’i tremb arlekinët e mirë,
Nuk desha, por nuk bëhej ndryshe
Se nën çdo mollë, bile nën çdo dru
Kurdoherë një Evë më priste.
Qielli i djalërisë
Qielli i djalërisë në sqep të një zogu
Ra mbi korijen me perralla;
Nga kashta e kumtrit bie dhe bie
Tërfili i artë i qiejve.
Këmbanat e yjeve lëkunden me hare
Prerë nga hëna e majit.
Qielli i djalërisë në sqep të një zogu
U zhduk pas portës së ylberëve.
Zhduket pas portes së ngjyrave djalëria
Dhe mua trishtimi më mbulon
Nën një hënë që nuk di të buzëqeshë,
Në një botë qe nuk më kupton.
Poeti në shkretëtirë
Absurditetet pa asnjë mesazh për TV-të e botës.
Rallë ndonjë re, arratisur nga kopeja e reve
Ikën e hutuar nga peisazhi arabik.
Ai rri aty me kokën në duart e shkretirës.
U bënë me dorë avionëve.
Pret një dallendyshe që s’ka për të ardhur kurrë.
Këngë lahute
Më zuri gjumi i balladave
Dalin etrit pleq në prag të rapsodive
Dhe natë e ditë një zog më rri te kryet.
O ti zogu i zi i amanetit,
Për ku vrapon të bësh shi, o zog?
Dy tre shira ranë e u bë dimër,
Dy tre netë u deshem dhe u harruam.
Do të ngrihem e do të marr dynjanë
Por gjumi i balladave nuk më lë.
Dy tre shira ranë e u bë dimër,
Dy tre netë u deshëm dhe u grindëm.
Ul kokën i lodhur
Më thërret një mjegull ulur diku
Mbi korijen e fjetur që premton mars
Dhe pikëllimi i dëborës me gjunj te burimi.
Mbrëmja rend drejt qiellit’
Hëna rend drejt një shtëpie resh.
O akuarel i lëvizshëm! Ti mua më thërret
Por më erdhi tepër vonë thirrja jote.
Koka ime e pabindur tek një alarm gjethesh
Që hedh përsipër dy grushta nate!
Me botoks, nuk ju duhet të mendoni !
Botuar tek “Gazeta”, dt 22/04/2010
Si të gjithë ata që e kanë zakon të hedhin ndonjë rresht, në një file të çfarëdoshme kompiuteri, titulluar provizorisht si; “document 1“, e më pas, formëzuar e rradhitur në ndonjë faqe gazete ( në faqe të fundit ose të parafundit, pasi kreun e gazetave e uzurpon gjithmonë ideologjia ), më ndodh edhe mua të lexoj herë pas here përshtypjet e lexuesve. Dua t’i lë mënjanë polemikat, debatet apo vrullet nevralgjike të atyre, të pickuarve keqaz prej ndonjë fraze a ndonjë rreshti gërvishtës e çapraz, e të merrem pakëz me përshtypjet pozitive, të llojit; “uhh, sa kam qeshur me shkrimin tënd !”. Natyrisht, vlerësimet bëjnë mirë e përkëdhelin sedrën e çdokujt që merr mundimin të hapë një file të re, me titull; “document 1“, në kompiuterin e tij. E sigurisht që edhe sedra ime nuk ka se si të bëj përjashtim nga e gjithë kjo, në të mijtën e çastit ajo do ndihet e përkëdhelur. ( edhe pse e ka zakon të fluturojë ulët… pasi për fluturimet e ulëta nuk nevojitet biletë e shtrenjtë e klasit të parë ). Por vetëm në të mijtën e çastit ama… Më pas gjithçka shfryhet si një tullumbace e çpuar, e cila i lë vendin ndonjë pyetjeje me mëndjen time; - Po mirë që u gajase sa të dolën lotë, por në fund, a e rrudhe ndopak ballin ? Sepse nëse qëllimi i shkrimit tim, me titull provizor; “document 1“, do të ishte thjesht e vetëm; gajasja e lexuesit, unë, fare mirë mund të gjeja mënyra të tjera, më të lehta, e shumë më zbavitëse se qëndrimi “spoliatrozik” mbi ekranin e laptopit, si përshembull; të vishesha me rroba me kuadrata, “të mballosja” një hundë të kuqe si klloun dhe; “u kry”; edhe ashtu do arrija ta gajasja lexuesin, komodshëm madje… Ose, ose, një mënyrë tjetër, mund të qe edhe të vizatuarit e një palë mustaqeve mbi buzë, e hyrja në parlament për të plotësuar kuotën e tridhjetë përqindëshit, të grave shqiptare në vendim-marrje. Sigurisht edhe ashtu do arrija t’i gajasja lexuesit unë. Sepse siç edhe e dimë të gjithë, për të qenë përfaqësuese e denjë e gjinisë së ashtuquajtur; “delikate”, në parlamentin tonë, kusht themelor janë dhe mbeten; mustaqet. Pyetja që bëra diku më lart mbi vetull-rrudhjen, është një pyetje që më përsëritet vazhdimisht në tru, e që po vazhdimisht më bën të mendoj se ndonjëherë, “document 1″ nuk ia ka arritur qëllimit. Por nuk dua të hallakatem këtu e të merrem me luftën që i ka shpallur vetull-rrudhjes, botoksi, sepse ndoshta për këtë mund të flas më poshtë… Ndoshta them… se ndoshta jo…ose-ose, në ndonjë shkrim tjetër… ku i dihet… Por sidoqoftë, që të mos e haroj; ja një ide se si mund të formulohet një slogan publicitar, i suksesshëm mbi këtë produkt kaq frytdhënës; ” - Me botoks, juve nuk ju duhet të mendoni” – do të ishte slogani, shkruar me gërma të mëdha, mbi ballin e hekurosuar të një gruaje, e cila duket sikur nuk mendon qyshkur ka lindur. Ndërsa pas shpinës së saj, duket një turmë e stërmadhe njerëzish, edhe ata me ballë të sheshuar, e që nuk mendojnë gjithashtu… Kështu pa e zgjatur shumë, sot, o i dashur lexues, unë kam vendosur t’i thërras mendjes e të ndryshoj mënyrën e të shkruarit. Po, po, mos më shiko si i çoroditur nëpër germa. Sot, unë kam vendosur të të bëj me çdo kusht të rrudhësh vetullat ose të qash. Ndaj bëj gati për çdo rast, një shami të madhe, me të cilën të shfrysh hundët e të fshish lotët njëherazi. Prit…priiit…. më ndiq pra… ku po ikën ? Kafja e mbasdites dhe uji pa gaz në tavolinën vegjetative, të barit që frekuenton ti, apo pamja që shihet përtej xhamave, e cila me që ra fjala, ashtu si mua, të ka ardhur në majë të hundës, mund të presin. ( e me që ra fjala sërish; sa e shtrenjtë kafja atje… ) Prit pra ! Kemi gjëra më madhore për të zgjidhur ne, o bashkëvuajtës ! Unë nuk mund të të lë të ikësh pa më lexuar deri në fund. Unë nuk mund të të lë të ikësh pa të bërë, për një herë të vetme, të qash, apo të rrudhësh vetullat. Mjaft më me të qeshura ! Pra, ku e e lamë, o bashkëvuajtësi im, lexues ?… -Tek shamia - do thuash ti i bezdisur. Dhe nuk mund të them se nuk ke të drejtë. Ti sidoqoftë, mbetesh një ndjekës i vëmendshëm. Mirë e ke ti, por puna është se unë akoma nuk kam vendosur për çfar të të flas. Më prit të mendohem pakëz. Po mendoj për ty, si për veten time. Ja përshembull; çfar teme do më bënte mua të qaja pa shumë mundime? Hmm… Më duket se e gjeta. Do të të flas për qentë. Dhe pikërisht për qentë e rrahur. I ke vrejtur ndonjëhere sjelljet e një qeni që e kanë rrahur për vdekje ? E ke vënë re si sillet ai kur merr goditjen e parë ? Se si, në fillim i kundërvihet me aq dinjitet rrahësit, e pastaj, me goditjen dytë, të tretë, të katërt, ai vetëm sa kuiset mbyturazi, e dinjiteti i rrëzohet i gjithi përtokë, atje ku ai përplas putrat nga dhimbja e nuk arrin t’i rezistoje më rrahësit? E ke vënë re ? Nëse ndonjë studies kafshësh do të vëzhgonte kujdesshëm sjelljet e tij, të mëvonshme, ai do arrinte në dy përfundime që dihen, që të dy të vërtetë, por krejt të ndryshëm nga njëri-tjetri; Rasti a; - Pas rrahjes, qeni do t’i lehë egërsisht çfarëdolloj qënijeje që do t’i afrohet, e sapo t’i jepet mundësia do ta kafshojë… Rasti b; - Pas rrahjes, qeni do t’i tundë bishtin gjithë përulje e do t’i serviloset çfarëdolloj qëniejeje që do t’i afrohet, e madje do t’i lëpijë edhe këpucët. Sudiuesi do arrinte në përfundimin se të dy rastet; edhe ai a, edhe ai b, janë shenja të pastra, dalluese, të shformimit të personalitetit të qënies.( kujdes këtu; qënies dhe jo qenit ). Natyrisht, ti bashkëvuajtës do më pyesësh përhumbur, nëse të qënit shqiptar përfshihet tek qënia. - Po, sigurisht - do të të përgjigjem unë, - edhe pse kjo mund të të ngjajë si një lojë fjalësh për të të hutuar ( në të vërtetë është… pse mos të të manipuloj njëçikë ?. si komb historikisht kemi dhënë prova se dimë mjaft mirë të manipulohemi, e vetë-manipulohemi, ashtu si asnjë komb tjetër. ). Kështu ji i duaruar e më lër ta vazhdoj manipulimin… Po pse, a nuk ke parë ti lexues, kur ke shkuar jashtë shtetit, ndonjë tabelë ku shkruhej; “- Ndalohen qentë dhe shqiptarët”? Po ç’them dhe unë, të pyes për jashtë shtetit, kur ti fare mirë, mund ta kesh vënë re këtë gjë, edhe këtu; brenda shtetit. Edhe këtu “shqiptarët” nuk është se i kanë dhe aq qejf “shqiptarët”. Kështu nëse do e pyesnim atë vëzhguesin e sjelljeve të qenve, se në cilin rast bëjmë pjesë ne, ( shqiptarët që nuk i durojmë dot shqiptarët ), ai do përgjigjej pa u menduar shumë; - tek rasti b. Për ta shpjeguar më saktë; studiuesi do n’a klasifikonte tek rasti i bisht-tundjes. - Të rrahur nga gjithfarë ideologjish - do thoshte ai, - nga ideologjia komuniste, ( rasti a, - qeni që i leh gjithkujt ) dhe nga një mish-mash, anestezik, i mëvonshëm, ( rasti b - qeni që i tund bishtin të gjithëve ), shqiptarët kane arritur në një fazë ku i japin të drejtë gjithkujt që u kërcënohet me një rrahje të re… ose edhe mund të mos u kërcënohet fare, por sidoqoftë, tashmë, nuk rrinë dot pa e tundur bishtin. - Pa prit pak, unë ende nuk të kam bërë të qash ? Po si është e mundur ? Mua gjithmonë më vjen për të qarë kur dëgjoj përfundimet e studiuesve për qenin e rastit b… dhe një dëshirë e çuditshme për ta braktisur apo dhuruar dikujt, nëse ai është qeni im… Por nëse do të rrekeshim të shpjegonim bisht-tundjen me shembuj konkretë, një shembull bindës do të ishte ky zelli ynë i madh për t’iu bisht-tundur të huajve. Ja përshembull; kohët e fundit u tha nëpër media se një studiues i huaj e ka quajtur gegnishten dialekt seksi. Me sa duket, nuk n’a ka qenë kurrë e mjaftë gegnishtja elegante e Martin Camaj-t për të n’a bindur për këtë gjë ne shqiptarëve. Jo, duhej me çdo kusht të vinte një i huaj e të n’a e thoshte këtë, që pas kësaj, ky fakt të tingëllonte lehtësisht i besueshëm në veshët tanë, shumë më i besueshëm se opinioni i ndonjë shqiptari “të parëndësishëm”. ( po aq “të parëndesishëm” saç, ndoshta, ai studiuesi i huaj në atdheun e tij ). E menjëherë pas kësaj o lexues, duhej të shkuleshin me qindra krijues e krijuese ( zot, sa e urrej këtë fjalë, a thua se të vetë-quajturit e kanë rrëmbyer me dhunë eskluzivitetin e saj ) e të shkruanin derisa t’u këputeshin gishtat në gegnisht, madje nga shkruesit e zellshëm, pati plot dhe nga ata që u bënë qesharakë në sytë e botës, pasi këtë dialekt nuk e kishin “të mëmës” siç i thonë një fjale në toskërishte. Upss… më fal që shkrova; “toskërishte”, në vend që të shkruaja; “tosknishte”, sipas modës së fundit. Gjithashtu, pati plot dhe nga ata që kërkuan ta bënin gegnishten gjuhën tonë, zyrtare. Aq sa një ditë, në tirat përkthyese të një filmi në një stacioni shumë të dëgjuar, televiziv, vura re që qe shkruar; “troq” në vend të fjalës; “troç”. Duhej të n’a e thoshin të huajt këtë, ashtu siç duhej të n’a thoshin që atdheu ynë ka vajza shumë të bukura. Që kur e thanë të huajt këtë, djemtë shqiptarë filluan t’i shohin me më vëmendje vajzat rrotull tyre, por e theksoj, edhe një herë; kjo ndodhi vetëm se këtë n’a e thanë të huajt… Pa duhej të n’a thoshin gjithashtu që ne kemi alpe të bukura. Menjëherë u shkulën shqiptarët siç e kërkonte moda, të gjithë nëpër kampingje malore, edhe këtë duhej të n’a thoshin ata, se ç’është e vërteta ne kujtonim se male kishin vetëm të huajt, sepse ashtu siç n’a duket se ata dinë e kanë gjithçka… ata fare mirë mund të kenë edhe male… Pa duhej të vinte në një studio televizive, shqiptare, Fabrizio Corona, një kapadai i pagdhendur, e ta gjunjëzonte intervistuesin shqiptar mu aty në shtëpinë e tij, e askush nuk do t’i thoshte gjysëm fjale, por vetëm do ta duartrokiste me duartokitje entuziaste; të blera e të pa-blera, e mbas duartrokitejve, publiku do t’i lëshonte një “uuuuuu”, ulërimë ekzaltuese, e miratuese, të stërzgjatur, kapadaiut, çdo herë që ai i kthente një përgjigje fyese intervistuesit, dhe s’ka gjë se prezantuesi shqiptar mund të kishte lexuar rafte të tëra me libra, më shumë se ai. Ç’është e vërteta lexues, ato çaste nuk di pse pata një dëshirë të fortë të merrja telekomandën e të ndëroja stacion, dhe po ta mendosh hollë-hollë, ndjesia që pata, ishte e ngjashme me dëshirën për braktisje, ndaj qenit në rastin b ( lexo më sipër ). Po sa shkoi ora ? Pse nuk thua që qenka bërë vonë… Tani, më, unë nuk di ç’të të them tjetër, pasi më duhet ta ndryshoj këtë qëndrim spoliatrozik mbi kompiuter, se nuk dua të sakrifikohem deri në këtë pikë për hir të një manipulimi. Po nëse nuk të kam manipuluar deri tani, e nëse nuk të kam bërë sadopak të vetull-rrudhesh, do të thotë që do e lë këtë mision për shkrimin tjetër. Në shkrimin tjetër, në “document 2“, ndoshta do të të flas për Big Brother-in, për ngohësit e divanëve dhe gromësimat e tyre, “artistike”. Ndoshta them… ose ndoshta jo… ku i dihet… Po deri atherë, tani, përpara se ti t’ia mbathësh në atë kafenenë e mërzitshme, me pamje po të mërzitshme, por që kushton shtrenjtë, ngrihu e dil njëherë përpara pasqyrës dhe kqyre me kujdes atë boshllëkun tënd midis vetullave; - hë, a është rrudhur ndopak ? Nëse jo… me kë merrem dhe unë… Arlinda G.Shënim i autores: Ka shumë të ngjarë që edhe ky shkrim, njëlloj si shumë shkrime të tjera, të shkaktojë ndonjë valë të re, protestash, të cilat shprehin “vullnetin e tyre, të lirë” duke i vendosur gjithfarë epitetesh autores. Por kjo është fare e parëndësishme. E rëndësishme është që; -Me botoks, juve nuk ju duhet të mendoni !
Retinë
Hëna somnaumbulet mbi qiejgërvishtës, pikëllim i ngrirë në retinë, përndjek udhëtimin tim, të pamundur, drejt teje… Arlinda G.
Kur injoranca vishet me frak
Ndonjëherë Tirana më ngjan si një kotec, një kotec i madh e i zhurmshëm, ku të gjithë kakarisin, askush nuk e dëgjon kakaritjen e tjetrit, e çdokush beson që kakaritja e tij është më interesantja, më melodiozja, më luftarakja, më autoritarja, më shpartalluesja… Për të kuptuar këtë mjafton të ndezësh televizorin; të hënën-mbrëma, të mërkurën-mbrëma, të enjtenˉmbrëma, të premten-mbrëma, hmm… po ç’them dhe unë, e thënë shkurt; në të gjitha “mbrëmat” që ka java, për të parë, thuajse në çdo stacion, të rehatuar këmbë mbi këmbë, nëpër kolltuqet luksozë, me nga një bllok shënimesh krejt të bardhë, e stilograf përpara sa për skenografi televizive, e ndoshta, edhe syze pa numër mbi hundë për të plotësuar figurën intelektuale; ata, të shumë-kërkuarit; kakaritësit televizivë. Gjatë viteve modeli i flokëve të tyre ka ndryshuar dukshëm. Janë prerë të djegurat, janë xhelosur baluket, apo janë mbjellë flokë të tjerë, aty, mu në pjesën strategjike të kapakut të kokës, nga ku elaborohen analizat e tyre, të çmuara, sepse, tek e fundit, edhe estetika ka rëndësinë e saj. Gjatë viteve edhe ngjyrat e kollareve të tyre janë bërë më “soft”, ato ( të paktën ato ) nuk bërtasin siç vite më parë e nuk bëjnë më grusht me sfondin e këmishës apo pigmentin e kostumit. E vetmja gjë që nuk ka ndryshurar tek ata gjatë viteve, është mënyra e kakaritjes. Kakaritësit po njëlloj vazhdojnë të fyhen e shahen, përkatësisht, me të kundërtit e tyre, duke u treguar me gisht, dhe të shpupulosen po aq egërsisht, siç atherë kur i kishin flokët e djegur, të pa-xhelosur apo të rënë në çaçkë të kokës. E padyshim, çdo betejë e ashpër shpupulosjeje mediatike, shoqërohet më pas, me një mbjellje të re, urgjente, puplash po aq të krekosura në kapak të kokës, siç të mëparshmet. Ndonjëherë ngjyra e puplave ndryshon ( nga rozë në blu dhe anasjelltas ) në varësi të komoditetit akustik të sfondit në të cilin janë vendosur kolltuqet luksozë në të cilët ata janë ulur, por kjo nuk ka kurrfarë rëndësie, e rëndësishme është që ata janë gjithmonë aty, të gatshëm për t’u shpupulosur në betejat e emisioneve të mbrëmjes, të cilat n’a futen dhunshëm në jetët tona, pa u kujdesur të n’a kërkojnë leje më parë, ndërsa jemi duke zier një çaj për gripin, ndërsa shtrydhim limonin, ndërsa gatuajmë për një të ftuar për darkë, ndërsa bisedojmë me njerëzit e dashur… E ndërkohë, bashkë me ilaçin per gripin, pashmangërisht, ti je duke gëlltitur edhe një dozë të frikshme helmi, të cilin e mbjellin, edhe në ajër, këto beteja. Ti e gëlltit atë, ashtu heshturazi, me ca gjeste të dorëzuara që tashmë nuk të çudisin më… Sepse asgjë nuk të çudit më në këtë vend. Për të mos folur për fëmijët, së fundmi ata i kanë lënë lodrat e kanë filluar t’i imitojne, duke praktikuar me njëri-tjetrin të gjitha versionet e mundshme të kakaritjeve dhe shpupulosjeve, edhe këta, me të njëjtën përkujdesje për elementin skenografik; bllokun bosh, stilografin pa bojë, syzet pa numër etj, etj. E duket kaq e pamundur për ne, që një të enjte mbrema, ndërsa nëpër këto televizone shpalosen të gjitha versionet e mundshme të këtij grotesku tragjik, t’i bojkotojmë duke e fikur televizorin për disa orë, siç bëri e gjithë bota kur fiku dritat në shenjë proteste ndaj ngrohjes globale. ( ndoshta druhemi nga fjala bojkot, edhe pse ndërkombëtarët ende nuk na e kanë hequr nga fjalori… dhe për pak… ). Për t’u bërë një kakaritës i suksesshëm, televiziv, nuk është se ka një seri kushtesh për t’u plotësuar. E keni gabim nëse mendoni se ka. Gjërat janë tepër të thjeshta në këtë kotecin tonë. Kështu kushti thelbësor është një dhe i vetëm; për t’u bërë një kakaritës televiziv duhet të kesh një injorancë enciklopedike në gjithçka. E sapo shtyp pultin e televizorit kjo injorancë të vërshon e pakursyer brenda në shtëpi; “e veshur me frak”, - do të thoshte një këngë e shumë-dëgjuar e të madhit Adriano Çelentano. ( natyrisht, ata ende nuk kanë mbrritur tek fraku, por sidoqoftë gjysma e së keqes që nga kostumet prodhim turk kane hequr dorë njëherë e mirë ) Sigurisht që ka dhe një sërë nën-kushtesh të tjera, sa për garniturë, ndër të cilët njëri është të thuash fjalën:”normalisht” dhjetë herë rresht, brenda një fjalie, dhe pikërisht atje ku flitet për gjëra krejt anormale. Madje, mundësisht ta shqiptosh atë me tonin më të qetë, të mundshëm, ndërsa je duke folur për një ngjarjen e rëndë: “…dhe normalisht qyteti do të përmbytej…”, “… dhe normalisht X-in e ekzekutuan…” etj, etj… Por le të kthehemi tek koteci. Besoj ju kujtohen të gjithëve ato filmat shqiptare të epokës së realizmit socialist, mbushur plot me efekte akustike, të tepruara. Besoj ju kujtohet që në çdo film të prodhuar nga Kinostudio Shqiperia e Re, ka patur nga një fragment, ( i njëjti gjithmonë ) me shi e suferinë, ( asnjëherë nuk e kam kuptuar përsenë ) ku era ulërin hiperbolikisht, e ku diku, në një fshat të largët në të cilin zhvillohen ngjarjet e filmit, kakarit një gjel ( edhe ky, i njëjti gjithmonë, siç duket edhe për Kinostudion ata kanë qenë me tollonë ) për t’i treguar botës e shikuesve të filmit që agu është duke mbrritur. ( mbrritje figurative, një paralelizëm propagandesk me dritën e partisë. ) Të gjithë këtë parantezë e shkrova për t’iu kujtuar edhe një herë, në rast se e keni haruar, kakaritjen normale të një gjeli të zakonshëm në një kotec tradicional. ( Edhe mund ta keni haruar, në ditët e sotme gjelat ushqehen me koncentrate, e si rrjedhojë kanë ca zëra të çuditshëm transgjinorë. ) Që t’i biem shkurt, gjeli i vërtetë, kakarit vetëm një herë, diku aty rreth orës pesë të mëngjesit për t’i lajmëruar agun të zotëve të shtëpisë. Ndërsa kakaritësit televizivë, duken shumë herë më të papërtuar se ai gjeli i mirë, në fshatin e largët, në filmin e largët, të epokës po aq të largët, të kohërave socialiste. E keqja është se këta ( kakaritësit pra ! ) e lajmërojnë mëngjesin për gjatë gjithë kohës së mundshme. Në mbasdite, në darkë… gjithkur… Në çdo orë ata janë gati të të bëjnë be e rrufe, e të të argumentojnë me analiza të hollësishme këtë mbrritje. Dhe as mos guxo t’i kundërshtosh. Nese po, ata do heqin këmbën nga mbi këmbë, do të ulin edhe më, syzet mbi hundë, do rrëzojnë me arrogancë stilolapsin skenografik, që nuk shkruan, mbi tavolinë, njëlloj sikur hedhin dorashkën për të të ftuar në duel, dhe do të kërcënojnë serbes që do të të bojkotojnë në analiza… E pastaj… jeta jote o shikues… ç’kuptim do të kishte ?… E mos thuaj tani që je duke nuhatur nota prej snobeje në këto rreshta. C’grotesk ! Pa më thuaj pak, si mund të jesh snob në një kotec ? Brenda këtij koteci, ti shumë-shumë mund të jesh një pulë e trullosur që shastiset prej analizave të çdo orë e çastit/një individ i thjeshtë që ka dremitur paksa mbi divan me telekomandë në dorë, e që zgjohet papritur prej kakaritjeve e britmave që vijnë nga ekrani, dhe hedh sytë jashtë dritares, në terr, me shpresën se ka mbrritur agu, por që i duhet shumë pak të permendet e të kuptojë që agu do dhe shumë kohë që të mbrrijë. E ndërkohë vitet e tua më të rëndësishme i harxhon atje, e rrasur në kotec, me fytyrën puthitur fort pas deriçkës së vogël, me shpresën se do dallosh ndonjë fijëzë të mekur shprese, se dikur, një ditë, ai do të mbrrijë… Por siç dhe e thash më lart, për gjithë këtë anormalitet brenda këtij koteci shumë-pupëlsh, i cili stërbetohet nëpër kakaritje luftarake që agun e kemi vetëm një hap larg derës, ( ndokush mund edhe të guxojë të thotë qe ai ka ardhur por ne nuk jemi në gjendje ta shohim ), duhet ta ketë fajin ushqimi koncentrat, sepse, siç vazhdoj ta them, ditët e sotme nuk gjenden kollaj prodhime bio ( është e njëjta shterpësi si e kohërave të tollonave ). E deri sa të mbrrijë agu, le të mirëpresim përnatë injorancën enciklopedike… “të veshur me frak”…. Arlinda G.